Đau buồn qua nửa năm vẫn giậm chân tại chỗ, ngày tháng không sống nổi, thì đi khám khoa tâm thần hoặc khoa tâm lý lâm sàng

Khoảng mười người trưởng thành mất người thân thì có một người bị mắc kẹt. Hơn nửa năm vẫn nhớ người mất tới mức ăn không nổi, không đi làm được, không chăm được con, người tê dại, thấy sống chẳng còn ý nghĩa gì. Đây không phải là không đủ mạnh mẽ; nó có tiêu chuẩn chẩn đoán và có cách chữa riêng. Trị liệu chuyên biệt có tỷ lệ đáp ứng 51%, trị liệu tâm lý thông thường là 28%, và có tác dụng nhanh hơn.

Chi phí

Tiền khám cộng tiền điều trị. Loại trị liệu này làm theo liệu trình, trong thử nghiệm trung bình 16 buổi trong 19 tuần. Cái khó là tự mình bước ra đi khám.

Lợi ích

Gộp 14 nghiên cứu, đối tượng là người trưởng thành có người thân không chết vì bạo lực, bản thân cũng không đang khám tâm thần. Tỷ lệ mắc rối loạn đau buồn kéo dài là 9,8% (khoảng tin cậy 95% từ 6,8 đến 14,0), tức cứ 100 người trưởng thành mất người thân thì khoảng 10 người. Tuổi càng cao tỷ lệ càng cao. Một nghiên cứu khác kiểm tra bộ tiêu chuẩn chẩn đoán này có chính xác không, chọn 291 người mất người thân, phỏng vấn ba lần vào 0–6, 6–12, 12–24 tháng sau khi mất. Biểu hiện cốt lõi của chẩn đoán là nhớ người mất dữ dội. Cộng thêm ít nhất năm trong chín biểu hiện sau. Năm biểu hiện đầu là tê dại cảm xúc, choáng váng, thấy sống không còn ý nghĩa, không tin người khác, đau khổ vì mất mát này. Bốn biểu hiện sau là khó chấp nhận, không nhận ra mình nên là ai, né tránh thực tế, không thể sống tiếp. Các biểu hiện này phải xuất hiện hằng ngày, hoặc nặng tới mức không làm được việc gì. Và vẫn còn sau khi người thân mất ít nhất 6 tháng, vẫn ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày. Còn một thử nghiệm 95 người chia hai nhóm bằng bốc thăm, làm 16 buổi trị liệu, trung bình 19 tuần. Trị liệu nhắm vào đau buồn phức tạp có tỷ lệ đáp ứng 51%. Trị liệu tâm lý liên cá nhân thông thường là 28% (P=0,02, khác biệt khó là do tình cờ). Cách đầu cũng có tác dụng nhanh hơn. Số người cần điều trị (NNT) là 4,3, tức trung bình cứ chữa 4,3 người thì có thêm một người khá lên

Ghi chú

Đừng tự cứng nhắc đếm tháng. Điều thực sự để xét là "có ảnh hưởng tới ăn, ngủ, đi làm, chăm con không"; khớp rồi thì đi khám. Khoa có tên là khoa tâm thần, khoa tâm lý hoặc khoa tâm lý lâm sàng; bệnh viện chuyên khoa tâm thần công lập đều có. Chẩn đoán này trong các tài liệu khác nhau có tên là đau buồn phức tạp, cũng có tên là rối loạn đau buồn kéo dài. Mỗi tiêu chuẩn yêu cầu thời gian kéo dài khác nhau, có cái ghi 6 tháng, có cái ghi 12 tháng. Tỷ lệ 9,8% đến từ 14 nghiên cứu có cách làm khá khác nhau, tác giả cũng nhắc là chưa chắc áp dụng nguyên xi cho nhóm người khác được.

Nguồn · 3

1. Lundorff M, et al. (2017). Prevalence of prolonged grief disorder in adult bereavement: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders. doi.org/10.1016/j.jad.2017.01.030
2. Prigerson HG, et al. (2009). Prolonged grief disorder: Psychometric validation of criteria proposed for DSM-V and ICD-11. PLoS Medicine. doi.org/10.1371/journal.pmed.1000121
3. Shear MK, et al. (2005). Treatment of complicated grief: a randomized controlled trial. JAMA. doi.org/10.1001/jama.293.21.2601