Người thân mất vì tự tử, tai nạn hay bị sát hại, đừng mong tự gồng qua, hãy chủ động tìm trợ giúp chuyên môn

Người có vợ hoặc chồng chết vì tự tử, trong 5 năm có khả năng được phát hiện rối loạn tâm thần cao hơn người bình thường khoảng tám phần mười (nam) và bảy phần mười (nữ). So với người có bạn đời mất vì nguyên nhân khác cũng cao hơn 70%–100%, tức gấp 1,7–2 lần. Những người mất người thân kiểu này dễ cảm thấy bị người khác xa lánh, thấy xấu hổ. Đó chính là lý do phải chủ động tìm người, đừng đợi tự mình khá lên.

Chi phí

Gọi 12356 không tốn tiền. Muốn gặp bác sĩ thì khám ở phòng khám tâm lý, giá như khám thường. Cái khó là tự mình mở lời nhờ người.

Lợi ích

Sổ đăng ký toàn quốc của Đan Mạch theo dõi 6,7 triệu người trưởng thành từ năm 1980 đến 2014, tổng cộng hơn 136 triệu người-năm (cộng số năm theo dõi của mọi người lại). Người goá vì bạn đời tự tử, nguy cơ được phát hiện rối loạn tâm thần mới trong 5 năm so với người bình thường có IRR ở nam là 1,8 (khoảng tin cậy 95% từ 1,6 đến 2,0), tức cao hơn khoảng tám phần mười. Nữ là 1,7 (từ 1,6 đến 1,8), tức cao hơn khoảng bảy phần mười. So với người goá vì bạn đời mất do nguyên nhân khác, IRR ở nam là 1,7 (từ 1,5 đến 1,9), ở nữ là 2,0 (từ 1,9 đến 2,2), tức cao hơn 70%–100%, gấp 1,7–2 lần. Trong nhóm này, tỷ lệ có hành vi tự tử, tỷ lệ tử vong và tỷ lệ cần trợ cấp của chính quyền địa phương cũng cao hơn. Nguy cơ mắc các bệnh thể chất như xơ gan, rối loạn giấc ngủ cũng tăng. Một tổng quan khác điểm lại từng nghiên cứu trong 57 nghiên cứu, không gộp số. Mất người thân vì tự tử liên quan tới bốn điều sau. Một là nguy cơ tự tử của người bạn đời tăng. Hai là sau khi con tự tử, nguy cơ cha mẹ phải nhập viện tâm thần tăng. Ba là sau khi con đã trưởng thành tự tử, nguy cơ người mẹ tự tử tăng. Bốn là sau khi cha mẹ tự tử, nguy cơ con bị trầm cảm tăng. So với người mất người thân vì các cái chết bạo lực khác, người mất người thân vì tự tử hay nói mình bị xa lánh và thấy xấu hổ hơn

Ghi chú

Cái chết đột ngột, mang tính bạo lực là chết vì tai nạn, bị sát hại, thiên tai. Sau những cái chết này, tỷ lệ bị rối loạn stress sau sang chấn, trầm cảm và đau buồn bị mắc kẹt đều cao hơn so với khi người thân mất vì bệnh. Hồi phục cũng chậm hơn. Qua một tháng mà vẫn gặp ác mộng, hồi tưởng lại cảnh cũ, né tránh không dám chạm tới: xem chương này mục 14 (trị liệu tâm lý tập trung vào sang chấn). Bản thân có ý nghĩ tự tử thì xử lý thế nào: xem chương 1 mục 25.

Nguồn · 3

1. Erlangsen A, et al. (2017). Association Between Spousal Suicide and Mental, Physical, and Social Health Outcomes: A Longitudinal and Nationwide Register-Based Study. JAMA Psychiatry. doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2017.0226
2. Pitman A, et al. (2014). Effects of suicide bereavement on mental health and suicide risk. The Lancet Psychiatry. doi.org/10.1016/S2215-0366(14)70224-X
3. Kristensen P và cộng sự (2012). Bereavement and mental health after sudden and violent losses: a review. Psychiatry. doi.org/10.1521/psyc.2012.75.1.76 (bài tổng quan nhắc trong Ghi chú)