Thu nhập dưới chuẩn nghèo thì đăng ký hộ nghèo, trên một chút thì xin các chính sách hỗ trợ khác

Năm 2026 vẫn dùng chuẩn cũ: nông thôn 1.500.000, thành thị 2.000.000 đồng/người/tháng; cận nghèo lên tới 2.250.000 và 3.000.000. Từ 2027 mới lên 2.200.000 và 2.800.000. Đừng chờ tới 2027 rồi mới đăng ký.

Chi phí

Không mất tiền. Xã rà soát hằng năm để xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo, nên phải đăng ký với xã hoặc với trưởng thôn đúng đợt rà soát; bỏ đợt là chờ sang năm. Cần kê khai thu nhập thật của cả hộ và để cán bộ đến nhà kiểm tra. Hồ sơ gồm giấy tờ tuỳ thân của các thành viên và giấy tờ chứng minh thu nhập.

Lợi ích

Đăng ký xét hộ nghèo, cận nghèo đúng kỳ giúp tiếp cận chính sách hỗ trợ phù hợp. Đừng chỉ nhìn thu nhập: tiêu chí còn có điều kiện thiếu hụt dịch vụ xã hội và giai đoạn áp dụng.

Pháp luật Việt Nam

Nghị định 351/2025/NĐ-CP Điều 2 khoản 1 giữ nguyên chuẩn của Nghị định 07/2021/NĐ-CP từ 01/01/2026 đến hết 31/12/2026; Điều 3 khoản 2 đặt chuẩn mới từ 2027: hộ nghèo nông thôn 2.200.000 đồng/người/tháng, đô thị 2.800.000 đồng/người/tháng, cận nghèo cùng ngưỡng thu nhập nhưng thiếu hụt dưới 03 chỉ số đo lường. Nghị định 07/2021/NĐ-CP Điều 3: hộ nghèo nông thôn 1.500.000, thành thị 2.000.000; hộ cận nghèo nông thôn trên 1.500.000 đến 2.250.000, thành thị trên 2.000.000 đến 3.000.000 đồng/người/tháng. Khi được đưa vào danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ được xét hưởng các chính sách khác (miễn giảm học phí, vay vốn ưu đãi, nhà ở xã hội — mỗi chính sách do một văn bản riêng quy định, hỏi xã cho đúng diện), và nếu trong hộ có người thuộc diện bảo trợ thì có trợ cấp xã hội hằng tháng 540.000 đồng nhân hệ số (Nghị định 335/2026/NĐ-CP Điều 4 khoản 2).

Ghi chú

Bốn bẫy. Một: 2.200.000 đồng là chuẩn của giai đoạn 2027–2030, không phải của năm 2026 — năm 2026 vẫn 1.500.000 và 2.000.000, và báo chí hay gộp hai mốc này làm một. Hai: "chuẩn nghèo" là ngưỡng thu nhập để xác định ai thuộc diện, không phải số tiền nhà nước trả cho bạn; ở Việt Nam không có khoản "trợ cấp hộ nghèo" cố định hằng tháng cho mọi hộ nghèo. Ba: hộ nghèo chỉ có tiền hằng tháng khi trong hộ có người thuộc diện bảo trợ (người cao tuổi cô đơn, người khuyết tật nặng, trẻ mồ côi, người đơn thân nuôi con...) — hộ nghèo ba người đều khoẻ mạnh thì không có khoản đó. Bốn: việc kê khai thu nhập có thể bị kiểm tra lại; nếu khai thấp hơn thực tế để vào danh sách, bạn có thể bị thu hồi khoản hỗ trợ đã nhận. Trên chuẩn nghèo một chút không có nghĩa là hết quyền — hộ cận nghèo, và cả hộ vừa thoát nghèo, vẫn được xét nhiều chính sách hỗ trợ, nên cứ hỏi xã mình thuộc diện nào thay vì tự loại mình ra.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Một thành viên trong gia đình cùng chung sống nộp đơn bằng văn bản tới chính quyền xã, thị trấn hoặc văn phòng khu phố nơi đăng ký hộ khẩu (Trung Quốc). Tự đi không tiện thì nhờ uỷ ban thôn, tổ dân phố làm thay. Phải chịu kiểm tra thu nhập và tài sản của gia đình. Thường đi 2 đến 3 lần, mang theo chứng minh thư, sổ hộ khẩu và giấy tờ chứng minh thu nhập, tài sản. Cái khó là phải bày hết của cải trong nhà ra cho người ta xem, lại phải chờ niêm yết công khai. Không đủ điều kiện trợ cấp mức sống tối thiểu mà xin các khoản cứu trợ khám bệnh, nhà ở, việc làm thì cũng tới chính quyền xã hoặc văn phòng khu phố nơi đăng ký hộ khẩu. Cứu trợ giáo dục thì nộp ở trường con đang học.

Nói đơn giản

Thu nhập bình quân đầu người cả nhà thấp hơn ngưỡng mức sống tối thiểu ở địa phương, tài sản cũng đúng quy định, là xin được. Cuối năm 2024, ngưỡng trung bình cả nước (Trung Quốc) ở thành phố là 798,1 nhân dân tệ mỗi người mỗi tháng, ở nông thôn 593,9 nhân dân tệ. Tiền bù theo phần chênh lệch, cũng có thể chia bậc trả mức cố định. Thu nhập cao hơn ngưỡng một chút, hoặc tiền khám bệnh tiền học quá nhiều, không đủ điều kiện trợ cấp mức sống tối thiểu vẫn xin được cứu trợ khám bệnh, đi học, nhà ở.

Lợi ích

Lấy tổng thu nhập cả nhà chia cho số người, thấp hơn ngưỡng mức sống tối thiểu ở địa phương, tài sản trong nhà cũng trong phạm vi quy định, thì được trợ cấp mức sống tối thiểu (Trung Quốc). Cuối năm 2024, ngưỡng trung bình cả nước ở thành phố là 798,1 nhân dân tệ/người/tháng, ở nông thôn là 593,9 nhân dân tệ/người/tháng. Thành phố có 6,25 triệu người được bảo đảm, nông thôn 33,615 triệu người. Tiền trợ cấp trả hằng tháng theo phần chênh lệch: ngưỡng địa phương trừ đi thu nhập bình quân đầu người của gia đình. Ví dụ ngưỡng địa phương là 798,1 nhân dân tệ, mỗi người trong nhà thu nhập 500 nhân dân tệ một tháng, thì mỗi người mỗi tháng nhận 298,1 nhân dân tệ, không phải 798,1 nhân dân tệ. Luật Cứu trợ xã hội (Trung Quốc) thi hành từ tháng 7 năm 2026 cho phép thêm cách chia bậc trả mức cố định: tiền trợ cấp "có thể trả theo phần chênh lệch thực tế giữa thu nhập bình quân đầu người của gia đình và ngưỡng bảo đảm mức sống tối thiểu ở địa phương, cũng có thể chia bậc trả mức cố định". Ngưỡng được định như sau: lấy chi tiêu tiêu dùng bình quân đầu người của cư dân địa phương năm trước, nhân với một tỷ lệ, cứ một thời gian lại điều chỉnh. Nói gọn là lấy số tiền trung bình mỗi người ở địa phương tiêu năm ngoái, rồi giảm theo một tỷ lệ (bình quân toàn quốc, mỗi nơi một khác). Không đủ điều kiện trợ cấp mức sống tối thiểu thì còn hai bậc. Bậc một gọi là hộ cận mức sống tối thiểu: tài sản đúng quy định, thu nhập bình quân mỗi người dưới 1,5 lần ngưỡng mức sống tối thiểu ở địa phương (văn bản nhà nước năm 2023). Luật Cứu trợ xã hội thi hành từ tháng 7 năm 2026 đổi thành do tỉnh định, bằng ngưỡng mức sống tối thiểu cộng thêm một tỷ lệ. Bậc hai gọi là hộ khó khăn vì khoản chi bắt buộc. Điều kiện là thu nhập bình quân mỗi người trong nhà thấp hơn thu nhập khả dụng bình quân đầu người của cư dân địa phương năm trước, tài sản đúng quy định. Tỷ lệ những khoản bắt buộc phải tiêu như khám bệnh, đi học trên tổng thu nhập gia đình còn phải vượt mức địa phương quy định. Hai bậc này được cứu trợ y tế, cứu trợ giáo dục, cứu trợ nhà ở. Cứu trợ giáo dục là giảm miễn học phí, cấp học bổng và trợ cấp sinh hoạt, cho vay vốn đi học. Cứu trợ nhà ở ở thành phố là ưu tiên cho thuê nhà công hoặc trợ cấp tiền thuê nhà. Người thất nghiệp còn sức lao động trong hộ cận mức sống tối thiểu và hộ khó khăn vì khoản chi bắt buộc còn được cứu trợ việc làm. Người khuyết tật nặng, người bệnh nặng trong hộ cận mức sống tối thiểu có thể được đưa riêng vào diện trợ cấp mức sống tối thiểu, nhận tiền hằng tháng (toàn quốc, từ năm 2023, tỷ lệ và cách công nhận do địa phương định)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Trợ cấp mức sống tối thiểu là tấm lưới cuối cùng, phải về nơi đăng ký hộ khẩu để xin. Nhà, xe, tiền gửi trong nhà vượt mức địa phương, hoặc con cái có khả năng phụng dưỡng bạn, đều có thể không được duyệt. Được duyệt rồi còn có thêm lợi khác: đóng bảo hiểm y tế cư dân được hỗ trợ (bảo hiểm y tế cư dân xem mục 9), khám bệnh được cứu trợ y tế (cứu trợ y tế xem mục 10), xin trợ giúp pháp lý không bị xét hoàn cảnh kinh tế (trợ giúp pháp lý xem mục 3).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 3

1. Nghị định 351/2025/NĐ-CP ngày 30/12/2025 (Điều 2 khoản 1; Điều 3 khoản 2; Điều 4 khoản 6), bản ký: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/12/…
2. Nghị định 07/2021/NĐ-CP (Điều 3), bản ký: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2021/01/…
3. Nghị định 335/2026/NĐ-CP (Điều 4 khoản 2): xdcs.cdnchinhphu.vn/446259493575335936/2026/8…. Tra ngày 2/11/2026.