Nghỉ thai sản: 06 tháng, con thứ hai 07 tháng, và 05 đến 14 ngày của người cha

Nghỉ thai sản 06 tháng, con thứ hai 07 tháng, sinh đôi thêm 01 tháng mỗi con từ con thứ hai. Người cha được nghỉ 05 ngày làm việc, 07 ngày nếu vợ sinh mổ, 10 ngày khi vợ sinh đôi hoặc sinh con thứ hai, 14 ngày nếu vợ sinh đôi phải mổ. Người cha phải bắt đầu nghỉ trong 60 ngày kể từ ngày vợ sinh.

Chi phí

Bạn phải tạm ngừng công việc trong 06 tháng, và 07 tháng nếu là con thứ hai; thu nhập trong thời gian này còn phụ thuộc mức trợ cấp. Trong thời gian đó quỹ trả 100% mức bình quân tiền lương đóng của 06 tháng gần nhất, nhưng tiền lương làm căn cứ đóng bị chặn ở 20 lần mức tham chiếu, tức 50.600.000 đồng một tháng, nên phần thu nhập trên mức đó không đi vào trợ cấp và người có lương cao mất phần chênh suốt 06 tháng. Cái mất thêm là vị trí: nửa năm là quãng đủ để một nhóm đổi người phụ trách, và luật chỉ bảo đảm quay lại công việc cũ hoặc việc khác không thấp hơn lương cũ, không bảo đảm quay lại đúng chỗ đã ngồi. Với người làm tự do hoặc đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, 06 tháng đó không có ai trả lương thay.

Lợi ích

Nghỉ thai sản cần được lên kế hoạch cùng nơi làm việc và gia đình. Mẹ, cha và trường hợp sinh nhiều con có thời gian nghỉ, quyền lợi riêng cần kiểm tra trước ngày dự sinh.

Pháp luật Việt Nam

Khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14, sau khi được sửa bởi khoản 1 Điều 29 Luật Dân số 113/2025/QH15, đọc là: lao động nữ nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con 06 tháng; trường hợp sinh con thứ hai là 07 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng; sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, mỗi con nghỉ thêm 01 tháng. Cái gọi là "con thứ hai" không tính theo cảm giác: khoản 1 Điều 2 Nghị định 168/2026/NĐ-CP đòi tại thời điểm sinh phải có một con đẻ còn sống, nên người sinh lần thứ hai mà con đầu đã mất không thuộc trường hợp 07 tháng. Phía quỹ, khoản 1 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15 dẫn thẳng về khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động, nên tháng thứ bảy cũng do quỹ trả; khoản 2 Điều 53 chia thời gian của người cha thành 05 ngày làm việc, 07 ngày khi vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh dưới 32 tuần tuổi, 10 ngày khi vợ sinh đôi hoặc sinh con thứ hai, 14 ngày khi vợ sinh đôi phải phẫu thuật, và khoản 3 đặt hạn: ngày bắt đầu nghỉ phải trong khoảng 60 ngày kể từ ngày vợ sinh, nghỉ nhiều lần thì lần cuối vẫn phải nằm trong 60 ngày đầu và tổng không quá mức. Ba thứ đi kèm mà ít người dùng. Thứ nhất là nghỉ dưỡng sức sau sinh ở Điều 60: trong 30 ngày đầu kể từ khi hết thời gian nghỉ, nếu sức khoẻ chưa phục hồi thì nghỉ thêm tối đa 10 ngày với người sinh một lần từ hai con trở lên, 07 ngày với người phải phẫu thuật, 05 ngày với trường hợp khác, mỗi ngày hưởng 30% mức tham chiếu, tức 759.000 đồng. Thứ hai là khoản 3 Điều 139 Bộ luật Lao động: hết thời gian nghỉ, nếu có nhu cầu thì thoả thuận với người sử dụng lao động để nghỉ thêm không hưởng lương — đây là cách kéo dài thời gian nghỉ mà không cần chế độ mới. Thứ ba là khoản 4 cùng điều: muốn trở lại làm việc trước khi hết thời gian nghỉ thì phải đã nghỉ ít nhất 04 tháng, phải báo trước, được người sử dụng lao động đồng ý và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh rằng đi làm sớm không có hại cho sức khoẻ; những ngày làm việc đó hưởng lương của người sử dụng lao động và vẫn giữ trợ cấp thai sản. Điều kiện để có tất cả những thứ này vẫn là khoản 2 Điều 50: đủ 06 tháng đóng trong 12 tháng liền kề trước khi sinh; và khoản 4 Điều 60 loại trừ người đã trở lại làm việc sớm khỏi chế độ dưỡng sức.

Ghi chú

Vì sao mức B: mọi mốc trong mục là câu chữ đọc được nguyên văn trong hai luật đang có hiệu lực — 06 tháng và 07 tháng ở khoản 1 Điều 139, điều kiện "có một con đẻ còn sống" ở khoản 1 Điều 2 nghị định, bốn khung ngày của người cha ở khoản 2 Điều 53, mốc 60 ngày ở khoản 3, ba mức dưỡng sức ở khoản 2 Điều 60 — nên không có chỗ nào phải suy đoán; chưa lên A vì đây là quy định về thời gian nghỉ, không phải kết cục đã đo, và không có thống kê Việt Nam nào về số người thật sự nghỉ đủ, số hồ sơ bị trả lại, hay việc nghỉ 06 tháng làm mất bao nhiêu cơ hội nghề nghiệp. Ba cái bẫy người Việt hay sập. Một: nhớ "06 tháng" như một con số duy nhất, trong khi từ ngày 01/7/2026 con thứ hai là 07 tháng, và người cha có thêm mốc 10 ngày cho con thứ hai; xin nghỉ theo con số cũ là có thể bỏ mất một tháng trợ cấp, mà tháng đó không đòi lại được sau khi đã đi làm. Hai: nghĩ "sinh đôi mới được 10 ngày", nên người cha có con thứ hai chỉ xin 05 ngày; điểm c khoản 2 Điều 53 sau khi sửa gộp hai trường hợp vào một câu, và chỉ cần vợ sinh con thứ hai, không cần phải phẫu thuật. Ba: để quá 60 ngày mới làm giấy vì tưởng thời hạn tính từ ngày hết nghỉ; khoản 3 Điều 53 tính từ ngày vợ sinh, và nghỉ nhiều lần thì lần cuối vẫn phải nằm trong 60 ngày đầu, nên dồn nghỉ vào tháng thứ ba là mất phần chưa nghỉ. Bạn không cần chờ cơ quan nhắc: mốc 06 tháng hay 07 tháng là quyền, nhưng nó chỉ thành tiền khi hồ sơ khai đúng số tháng và đúng ngày bắt đầu, nên việc cần làm là ghi hai mốc đó vào đơn trước khi nộp.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Đơn vị đứng ra kê khai, bạn không phải tự đi.

Nói đơn giản

Sinh con được nghỉ thai sản ít nhất 98 ngày, đẻ khó hay sinh đôi trở lên thì được cộng thêm, trong thời gian đó quỹ bảo hiểm sinh đẻ (Trung Quốc) trả trợ cấp sinh đẻ. Đơn vị không đóng bảo hiểm sinh đẻ cho bạn thì đơn vị tự trả. Ngày nghỉ khi vợ sinh của chồng và ngày nghỉ chăm con của hai vợ chồng thì xem điều lệ tỉnh mình. Ở Bắc Kinh, chồng được nghỉ 15 ngày khi vợ sinh, con chưa đủ 3 tuổi thì mỗi người mỗi năm được nghỉ chăm con 5 ngày làm việc.

Lợi ích

Số ngày nghỉ thai sản do Quốc vụ viện (Trung Quốc) quy định. "Lao động nữ sinh con được nghỉ thai sản 98 ngày, trong đó được nghỉ trước khi sinh 15 ngày; đẻ khó thì nghỉ thêm 15 ngày; sinh đôi trở lên thì cứ mỗi con thêm được nghỉ thêm 15 ngày." Tiền nhận trong thời gian nghỉ thai sản gọi là trợ cấp sinh đẻ. Người đã tham gia bảo hiểm sinh đẻ thì "quỹ bảo hiểm sinh đẻ trả theo mức lương bình quân tháng năm trước của người lao động trong đơn vị". Người chưa tham gia thì đơn vị trả theo mức lương trước khi nghỉ thai sản của bạn. Ngày nghỉ khi vợ sinh của chồng và ngày nghỉ chăm con của hai vợ chồng do điều lệ dân số và kế hoạch hoá gia đình của từng tỉnh quy định. Bắc Kinh: vợ được nghỉ sinh kéo dài thêm 60 ngày, chồng được nghỉ khi vợ sinh 15 ngày. Trước khi con đủ 3 tuổi, hai vợ chồng "mỗi người mỗi năm được nghỉ chăm con năm ngày làm việc", trong thời gian nghỉ không được giảm lương. Thượng Hải: vợ được nghỉ sinh thêm 60 ngày, chồng được nghỉ khi vợ sinh 10 ngày. Trước khi con đủ 3 tuổi, "mỗi năm hai bên được nghỉ chăm con mỗi người năm ngày", lương trả như đi làm bình thường. Quảng Đông: vợ được nghỉ thưởng 80 ngày, chồng được nghỉ khi vợ sinh 15 ngày. Con trong 3 tuổi, cha và mẹ mỗi người mỗi năm được nghỉ chăm con 10 ngày, vẫn được trả lương. Tứ Xuyên, bản năm 2025: vợ được nghỉ sinh kéo dài 90 ngày, chồng được nghỉ chăm sóc 30 ngày. Con dưới 3 tuổi, hai vợ chồng mỗi người mỗi năm được nghỉ chăm con 10 ngày làm việc, thời gian nghỉ tính như đi làm. Năm 2024, Văn phòng Quốc vụ viện (Trung Quốc) yêu cầu các địa phương bảo đảm "các loại ngày nghỉ sinh con như nghỉ thai sản, nghỉ thưởng sinh con, nghỉ khi vợ sinh, nghỉ chăm con được thực hiện đầy đủ"

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

98 ngày là mức tối thiểu do nhà nước đặt. Điều lệ của bốn tỉnh, thành phố trên đều cho thêm 60 đến 90 ngày nghỉ thưởng sinh con, cộng lại là 158 đến 188 ngày. Tỉnh khác cho thêm bao nhiêu thì phải tra điều lệ tỉnh đó. Lương trong thời gian nghỉ thưởng do bên nào trả, mỗi tỉnh quy định một kiểu. Muốn tra quy định tỉnh mình, vào cơ sở dữ liệu pháp luật quốc gia (flk.npc.gov.cn) tìm "tên tỉnh + điều lệ dân số và kế hoạch hoá gia đình", xem bản ghi "còn hiệu lực". Ngày nghỉ khi vợ sinh ở một số tỉnh gọi là nghỉ chăm sóc; nghỉ chăm con có tỉnh tính theo ngày làm việc, có tỉnh tính theo ngày lịch. Số ngày của bốn tỉnh, thành phố trên viết theo điều lệ tính tới tháng 10/2026, sau này có thể sửa.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 ngày 20/11/2019 của Quốc hội, hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026 (Điều 139 khoản 1, khoản 3 và khoản 4), bản PDF là ảnh quét, đọc bằng OCR: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/02/… ; Luật Dân số số 113/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội (Điều 14 khoản 1 điểm a, Điều 29 khoản 1 và khoản 2, Điều 30 khoản 1), bản PDF có lớp chữ: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/01/… ; Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 ngày 29/6/2024 của Quốc hội, hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 19/VBHN-VPQH (Điều 31 khoản 1 điểm đ, Điều 50 khoản 2, Điều 53 khoản 1, khoản 2 và khoản 3, Điều 60 khoản 1, khoản 2, khoản 3 và khoản 4), Công báo số 133 ngày 28/02/2026, bản PDF có lớp chữ: congbao.chinhphu.vn/van-ban/van-ban-hop-nhat-… ; Nghị định số 168/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ (Điều 2 khoản 1), bản ký là ảnh quét, đọc bằng OCR: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/5/1… ; Nghị định số 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ (Điều 3 khoản 2), bản ký là ảnh quét, đọc bằng OCR: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/5/1… . Tra ngày 3/11/2026.