Dùng code GPL để làm sản phẩm thì phải theo giấy phép: mở mã nguồn hoặc đổi giấy phép, đừng dựa vào "không ai quản"

GPL buộc sản phẩm phát hành có dùng nó cũng phải mở mã nguồn. Bán phần mềm đóng có code GPL bên trong là xâm phạm quyền tác giả: bồi thường theo thiệt hại, và thu lợi từ 50.000.000 đồng thì có thể bị truy cứu hình sự.

Chi phí

Không mất tiền, mất thời gian rà soát. Bạn cần một buổi liệt kê mọi thư viện trong dự án và ghi giấy phép của từng cái vào một file, rồi đọc ba giấy phép hay gặp nhất: MIT, Apache, GPL. Có thể bạn phải ngừng dùng một thư viện đã quen, nếu nó là GPL và sản phẩm của bạn đóng gói bán. Nếu để tới lúc khách kiểm, bạn sẽ phải mở mã nguồn hoặc viết lại phần phụ thuộc đó.

Lợi ích

Dùng mã nguồn mở trong sản phẩm phải tuân thủ đúng giấy phép từng thành phần. Với GPL, cần kiểm tra nghĩa vụ phân phối và cung cấp mã nguồn trước khi phát hành.

Pháp luật Việt Nam

Điều 28 khoản 2 Luật Sở hữu trí tuệ xếp việc xâm phạm quyền tài sản vào nhóm hành vi xâm phạm quyền tác giả, và Điều 20 khoản 1 liệt kê đúng những việc một sản phẩm đóng làm với code GPL: sao chép, phân phối bản sao, truyền đạt đến công chúng. Giấy phép GPL là hợp đồng cho phép làm mấy việc đó với điều kiện mở mã nguồn; làm mà không theo điều kiện thì mất quyền, và Điều 205 khoản 1 cho phép tính bồi thường theo thiệt hại cộng lợi nhuận của bên vi phạm, hoặc theo giá chuyển giao quyền sử dụng, trần 500.000.000 đồng khi không tính được. Điều 205 khoản 2 cho 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng thiệt hại tinh thần. Điều 225 khoản 1 Bộ luật Hình sự đặt ngưỡng: thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng, hoặc gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, hoặc hàng hoá vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, với quy mô thương mại, thì phạt tiền 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm; khoản 2 nâng lên tù 6 tháng đến 3 năm.

Ghi chú

Vì sao mức B: không có điều luật nào nhắc tới GPL, nên chỗ dựa là các điều chung về xâm phạm quyền tác giả, và những điều đó có mức tiền đọc được; nhưng ở Việt Nam chưa tìm được bản án công bố nào về vi phạm giấy phép mã nguồn mở, nên đây là mức chắc của luật chứ không phải chỗ dựa cho một vụ kiện đã có tiền lệ. Ba cái bẫy hay gặp. Một: dùng một thư viện GPL trong phần mềm đóng gói bán cho khách và tin rằng "chỉ gọi qua API nên không lây"; ranh giới giữa gọi qua mạng, liên kết động và liên kết tĩnh là chuyện diễn giải giấy phép, và bên bán là bên phải chứng minh. Hai: lấy dự án AGPL về dựng dịch vụ chạy trên web, không phát hành tệp cài đặt nên tưởng không phải mở gì; AGPL nhắm đúng vào kiểu cung cấp qua mạng đó. Ba: tải code trên GitHub về dùng vì thấy kho không có tệp LICENSE; không có giấy phép nghĩa là tác giả giữ toàn quyền, không phải bỏ quyền, và mặc định đó làm mọi bản sao thành hành vi không được phép. Mục này không có nghĩa là cấm dùng phần mềm mã nguồn mở trong sản phẩm thương mại, không buộc mọi dòng code của bạn phải mở, và không nói GPL là giấy phép xấu: việc phải làm là đọc giấy phép trước khi đưa vào, rồi chọn giấy phép cho sản phẩm của mình.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Trước khi dùng code mã nguồn mở của người khác, xem qua giấy phép (điều kiện sử dụng tác giả ghi rõ). Dòng GPL yêu cầu sản phẩm dùng nó cũng phải công bố mã nguồn, mâu thuẫn với việc đóng mã để bán; mâu thuẫn thì đổi thư viện khác. Khó ở chỗ phải bỏ một thư viện đã dùng quen tay

Nói đơn giản

Xâm phạm quyền tác giả thì đền theo thiệt hại của bên kia hoặc số tiền bạn kiếm được; cố ý và tình tiết nghiêm trọng có thể bị xử đền gấp 1 đến 5 lần. Có công ty tuyển nhân viên cũ của đối thủ, làm ra phần mềm giống về bản chất, rồi cãi rằng phần mềm bên kia dùng GPLv2 nên đáng lẽ phải mở mã. Toà án Nhân dân Tối cao (Trung Quốc) cho rằng bên kia có mở mã hay không không ảnh hưởng quyền tác giả của họ, vẫn xử ngừng xâm phạm, đền 500.000 nhân dân tệ.

Lợi ích

Xâm phạm quyền tác giả thì đền theo thiệt hại thực tế của chủ sở hữu quyền, hoặc theo số tiền bên xâm phạm kiếm được. Cả hai đều không tính rõ được thì dựa vào số tiền bình thường phải trả để mua quyền sử dụng này. Cố ý xâm phạm và tình tiết nghiêm trọng thì có thể xử đền gấp 1 đến 5 lần. Gây hại lợi ích công cộng thì còn có thể bị tịch thu khoản thu lợi bất chính và phạt tiền. Vụ việc chính thức: bản án phúc thẩm dân sự sở hữu trí tuệ số 51/2021 của Toà án Nhân dân Tối cao (Trung Quốc). Bị đơn tuyển nhân viên cũ của nguyên đơn, làm ra phần mềm gateway giống về bản chất với phần mềm của nguyên đơn. Bị đơn cãi rằng phần mềm của nguyên đơn dựa trên GPLv2, vốn phải mở mã. Toà án Nhân dân Tối cao xác định "bản thân nhà phát triển có vi phạm giấy phép GPLv2 hay không và có quyền tác giả đối với phần mềm hay không là hai vấn đề độc lập", xử ngừng xâm phạm, đền 500.000 nhân dân tệ (toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

B

Ghi chú

Vụ này cho thấy "bên kia dùng code GPL" không thể là lý do để bạn chép của họ. Ngược lại, tác giả GPL kiện bên dùng thương mại không mở mã, ở Trung Quốc đã có bản án có hiệu lực, nhưng chương này không tìm thấy bản gốc trên trang của Toà án Nhân dân Tối cao (Trung Quốc) nên không dẫn. Xếp mức B vì việc tuân thủ giấy phép mã nguồn mở chỉ được quản bằng các quy định chung trong luật hợp đồng và luật quyền tác giả, không có điều luật riêng.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Luật Sở hữu trí tuệ, bản hợp nhất 155/VBHN-VPQH ngày 9-9-2025 (Điều 20 khoản 1, Điều 28 khoản 2, Điều 205) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… ; Bộ luật Hình sự, bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH (Điều 225 khoản 1 và khoản 2) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… . Tra ngày 3/11/2026.