Trốn nghĩa vụ quân sự có khung phạt tới 75 triệu đồng và có thể bị xử lý theo Điều 332 Bộ luật Hình sự, dù không có danh mục cấm xuất cảnh.

Không có đường hợp pháp nào để trốn nghĩa vụ quân sự. Không đi khám sức khỏe: 15 đến 20 triệu đồng. Không có mặt khi gọi nhập ngũ: 30 đến 40 triệu. Không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ: 50 đến 75 triệu. Đã bị phạt mà còn vi phạm thì có thể bị truy cứu theo Điều 332, tù 3 tháng đến 2 năm.

Chi phí

Tiền phạt tính bằng triệu đồng, và với trường hợp bị buộc thực hiện nghĩa vụ quân sự, nộp phạt không làm mất nghĩa vụ. Cao nhất trong nhóm hành vi này là 75.000.000 đồng, cộng án tích nếu đã bị xử phạt mà còn vi phạm. Cái mất thêm là thời gian: một vụ hình sự kéo theo điều tra, xét xử, và bản án nằm trong lý lịch tư pháp đúng vào tuổi đi xin việc.

Lợi ích

Bỏ qua lệnh gọi đúng thủ tục có thể dẫn tới xử phạt. Nếu có lý do được hoãn hoặc miễn, cần làm hồ sơ và giữ giấy xác nhận trước hạn.

Pháp luật Việt Nam

Nghị định 218/2025/NĐ-CP chia hành vi thành nhiều nấc theo mức độ. Điều 9 khoản 3 phạt từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng hành vi không có mặt đúng thời gian, địa điểm khám sức khỏe mà không có lý do chính đáng; khoản 6 phạt từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng hành vi không chấp hành quyết định gọi kiểm tra, khám sức khỏe; khoản 5 phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng khi người được khám "có hành vi gian dối làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe của mình nhằm trốn tránh nghĩa vụ quân sự", và cùng khung đó với việc đưa hoặc nhận tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá đến dưới 2.000.000 đồng cho cán bộ, nhân viên y tế để làm sai lệch kết quả. Điều 10 khoản 1 phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng hành vi không có mặt đúng thời gian, địa điểm tập trung ghi trong quyết định gọi nhập ngũ; khoản 2 phạt từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hành vi gian dối nhằm trốn tránh thực hiện quyết định gọi nhập ngũ; khoản 3 phạt từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng hành vi không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ. Khoản 4 cùng điều đặt biện pháp khắc phục hậu quả: buộc thực hiện nghĩa vụ quân sự với người có hành vi gian dối ở điểm b khoản 2 — với trường hợp đó, nộp phạt không làm mất nghĩa vụ. Về trách nhiệm hình sự, quy định cụ thể như sau: khoản 1 Điều 332 Bộ luật Hình sự xử lý người "không chấp hành đúng quy định của pháp luật về đăng ký nghĩa vụ quân sự, không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ, lệnh gọi tập trung huấn luyện, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm", với hình phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm; khoản 2 nâng lên tù từ 1 năm đến 5 năm khi tự gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của mình, phạm tội trong thời chiến, hoặc lôi kéo người khác phạm tội. Người thứ ba cũng bị xử lý: khoản 1 Điều 335 Bộ luật Hình sự quy định tội cản trở việc thực hiện nghĩa vụ quân sự, và điểm a khoản 4 Điều 9 Nghị định 218/2025 phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hành vi cản trở công dân nhận quyết định gọi khám sức khỏe. Quy ra cho dễ nhớ: 15 đến 20 triệu đồng là khung không đi khám, 30 đến 40 triệu đồng là khung không có mặt khi gọi nhập ngũ, 50 đến 75 triệu đồng là khung không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ. Còn danh mục cấm xuất cảnh, cấm đi học, cấm vào doanh nghiệp nhà nước thì không có: Điều 59 Luật Nghĩa vụ quân sự chỉ nói người có hành vi trốn tránh, chống đối, cản trở "tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự", và toàn văn luật không có chế tài nào dạng đó.

Ghi chú

Vì sao mức B: mọi khung tiền và khung tù trong mục là con số đọc được nguyên văn trong nghị định và bộ luật đang có hiệu lực, kể cả điều kiện "đã bị xử phạt mà còn vi phạm" của Điều 332 — không có chỗ nào phải ước; nhưng mục không có số liệu Việt Nam nào về số vụ đã xử lý hay tỷ lệ người sau khi bị phạt vẫn tiếp tục vi phạm, nên không lên được A. Bốn cái bẫy. Một: tưởng không đi khám là chuyện nhỏ — khung 15.000.000 đến 20.000.000 đồng ở khoản 3 Điều 9 chỉ áp cho người không có mặt, còn không chấp hành hẳn quyết định gọi khám thì lên 50.000.000 đến 75.000.000 đồng ở khoản 6, bằng khung không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ. Hai: nghe lời "cứ nhờ người quen xin giấy khám cho nhanh" — gian dối làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe là hành vi bị phạt 30.000.000 đến 40.000.000 đồng, đưa tiền dưới 2.000.000 đồng cho cán bộ y tế cũng vào đúng khung đó, còn từ 2.000.000 đồng trở lên thì không còn là chuyện hành chính nữa. Ba: cha mẹ giấu giấy gọi, không cho con nhận — người cản trở bị xử lý riêng, theo điểm a khoản 4 Điều 9 Nghị định 218/2025 và Điều 335 Bộ luật Hình sự, nên giấu giấy không cứu được ai mà thêm một người vướng. Bốn: tưởng ra nước ngoài là thoát — không có danh mục cấm xuất cảnh, nhưng hành vi không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ vẫn được ghi nhận, khi về vẫn bị xử lý, và điều kiện "đã bị xử phạt mà còn vi phạm" của Điều 332 dễ được thoả hơn chứ không khó hơn. Hai đường hợp pháp để không bị phạt là thuộc diện tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ theo Điều 41, hoặc đi theo lệnh gọi.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Cái giá là phải nghĩ cho rõ đi hay không đi ngay từ trước khi đăng ký ứng tuyển.

Nói đơn giản

Đã đăng ký ứng tuyển rồi lại từ chối đi lính, bị buộc sửa mà vẫn không sửa, thì hậu quả là cả một chuỗi. Không được tuyển làm công chức, doanh nghiệp nhà nước và đơn vị sự nghiệp cũng không được tuyển bạn. Hai năm không được xuất cảnh, không được học lên, không được học lại, còn bị đưa vào danh sách chủ thể thất tín nghiêm trọng trong thực hiện nghĩa vụ quốc phòng. Vì vậy ý nghĩ "cứ đăng ký đã, không được thì rút" là một ý nghĩ rất đắt.

Lợi ích

Khoản 1 điểm 2 Điều 57 兵役法 (Luật Nghĩa vụ quân sự Trung Quốc) là trường hợp "công dân ứng tuyển từ chối, trốn tránh việc gọi nhập ngũ". Chế tài cũng là "chính quyền cấp huyện buộc sửa chữa trong thời hạn; quá hạn không sửa thì chính quyền cấp huyện cưỡng chế thực hiện nghĩa vụ quân sự và phạt tiền". Khoản 2 cùng điều: "Người có hành vi ở điểm 2 khoản trên mà không chịu sửa thì không được tuyển dụng làm công chức hoặc nhân viên được quản lý theo chế độ tham chiếu 'Luật Công chức nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa', không được tuyển dụng, tuyển chọn làm nhân viên doanh nghiệp nhà nước và đơn vị sự nghiệp, trong hai năm không được xuất cảnh hoặc học lên, học lại, bị đưa vào danh sách chủ thể thất tín nghiêm trọng trong thực hiện nghĩa vụ quốc phòng để áp dụng trừng phạt liên ngành." Trừng phạt liên ngành là nhiều cơ quan dựa vào cùng một danh sách, cùng áp dụng các hạn chế trên. Điều 58 đem cùng bộ chế tài áp lên người đã nhập ngũ. Quân nhân vì muốn trốn nghĩa vụ mà từ chối làm nhiệm vụ hoặc bỏ trốn khỏi đơn vị, hậu quả tuỳ kết quả xử lý. Người bị quân đội xoá tên, bị khai trừ quân tịch hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo pháp luật thì bị xử phạt theo khoản 2 Điều 57. Trong đó người bị xoá tên còn bị phạt tiền (toàn quốc, áp dụng từ ngày 1/10/2021)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Ở đây tính theo tự do thân thể và tư cách việc làm, không phải tiền. Chuỗi chế tài này chỉ phạt hai loại người. Một là "công dân ứng tuyển từ chối, trốn tránh việc gọi nhập ngũ". Hai là người sau khi nhập ngũ bị xoá tên, bị khai trừ quân tịch, bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Người chỉ không đăng ký nghĩa vụ quân sự thì không nằm trong đó, đăng ký nghĩa vụ quân sự xem mục 2. Điều kiện để phạt là "không chịu sửa", do chính quyền cấp huyện xác định và xử phạt. Phạt bao nhiêu tiền do từng địa phương tự định, sách này không ghi. Đi hay không là do bạn quyết, nhưng phải quyết trước khi đăng ký ứng tuyển.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Nghị định số 218/2025/NĐ-CP ngày 05/8/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quốc phòng, cơ yếu (Điều 9 khoản 3, 4, 5, 6; Điều 10 khoản 1, 2, 3, 4): vbpl.vn/van-ban/chi-tiet/nghi-dinh-so-218-202… ; Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 (Điều 332, Điều 335), hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… ; Luật Nghĩa vụ quân sự số 78/2015/QH13 (Điều 59), hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 133/2026/VBHN-LQ-VPQH: vbpl.vn/van-ban/chi-tiet/van-ban-hop-nhat-ve-… . Tra ngày 3/11/2026.